Rouw en verlies

Coaching en therapie voor het jonge kind

dat geconfronteerd word met ziekte en dood 

Rouw en Verlies zijn grote thema’s

die een unieke benadering vragen.

Rouw en verlies

Coaching en therapie voor het jonge kind dat geconfronteerd word met ziekte en dood
Rouw en Verlies zijn grote thema’s
die een unieke benadering vragen.

Een verliessituatie voor een baby of peuter

Een baby of een peuter is bij een verliessituatie gebaat bij zoveel mogelijk regelmaat waarin de gewone dagelijkse dingen doordraaien. Een extra knuffel en liefdevolle aandacht is meer dan gewenst in deze tijd, zonder dat het verwennerij wordt.

Baby’s laten via lichaamstaal merken wat verlies voor hen betekent:

*via hun ‘orgaantaal’ zullen ze dit uiten door te gaan spugen, darmkrampjes te hebben of diarree te hebben;

*emotionele pijn laat een baby letterlijk zien door meer spanning in hun lijfje, zoals vuistjes maken, veel meer dan gebruikelijk armen en beentjes bewegen of de neiging tot overstrekken.

Ook al is er geen gesproken taal

Ook al spreken ze de gesproken taal nog niet, energetisch pakt een jong kind het verdriet, de angst en/of de pijn van de ouder feilloos op. Ze zullen tijdens het knuffelen de hogere (spier)spanning opmerken. Rouwende ouders -zowel bij acute ziekte als bij overlijden- zijn minder beschikbaar, draaien meer op de automatische piloot en voelen daardoor voor het kind als minder veilig. Wat een kind dan nodig heeft is een omgeving waarin ze zich geborgen en veilig kunnen voelen. Veel knuffelen, samen zitten, een boekje lezen over ziek zijn of de dood werkt verbindend. Laat het jonge kind dus het gevoel hebben, erbij te horen, net als de rest. In spel kan je ook regelmatig de verwerking van het verdriet en verlies terug zien. Kijk of je als ouder aan kunt sluiten, simpel door te vragen of je mee mag spelen. Blijf open en nieuwsgierig en het spel zal zich ontvouwen.

Vertel erover, ook al zit je kindje nog in de buik

Vertel je kind over het overlijden, juist ook aan de baby in je buik, vertel je verhaal. Je kind heeft allang jouw angst, onzekerheid en verdriet gevoeld. Sta stil bij je eigen gevoelens, alvorens het -passend voor die leeftijd- je kindje te vertellen. Ze mogen best jouw verdriet zien, zo leert je kindje dat dit bij leven hoort.

Een kind rouwt op zijn/haar eigen unieke manier en gedurende de jaren die volgen zal de opgedane verlieservaring (onbewust) altijd een rol blijven spelen. Aanwezig zijn in contact is vaak al voldoende, woorden zijn dan overbodig.

 

Een chronisch ziek kind

heeft een enorme impact op het gehele gezin. Alles wordt aangepast rondom het kind. En het zieke kind heeft dat meestal zelf ook door, kan zich er schuldig over voelen. Zelf recalcitrant gedrag gaan vertonen. ‘Het als oneerlijk voelen, dat hij dood gaat en zijn broer/zus blijft leven’. En ook daar heeft de rest van het gezin dan weer ‘last’ van.

Nu is het meestal zo dat er voor de zieke vele hulpbronnen beschikbaar zijn, echter hoe zit dat met de overige familieleden? Die hebben er ook ‘maar even’ mee te dealen. Ongewild worden ze in een situatie geduwd die ze niet zelf gekozen hebben, maar wel hun hele leven op hun kop zet. Papa en mama hebben het vaak al zo druk en de andere kinderen cijferen zichzelf daardoor vaak onbewust weg. Hoe fijn is het dan als daarvoor externe begeleiding bestaat. Waar ze gehoord worden, hun verhaal kunnen doen, gewoon kind kunnen zijn, kunnen spelen, zonder het zieke broertje of zusje.

En ook jullie als ouders kunnen vaak een steuntje in de rug gebruiken. Jullie hollen maar door, dealen met de situatie, stilstaan bij voelen is er vaak niet bij. De praktijk wijst echter uit dat ‘het verlies’ (van de gezondheid van je kind) een bittere pil is om te slikken. Het voelt oneerlijk, is vaak niet te bevatten, voelt onmachtig, je bent richtingloos en kan zo alleen en eenzaam voelen.

Als je al weet dat je kind

het niet gaat redden,

dat je hem zult verliezen.

Als dat uiteindelijk gebeurt, is er in het begin nog veel steun, er wordt naar het overleden kind gevraagd, je mag erover praten, er mogen emoties zijn. En dan na een paar maanden is het stil.

 

Dood en rouw vinden we in Nederland maar moeilijk en zwaar. Alleen er is geen recept voor rouw, hoe lang die duurt, wanneer die komt, hoe die zich uit en hoe hiermee om te gaan. De impact van een verlies is groot. Rouw verwerken is zorgen voor jezelf, aandacht hebben voor wat je voelt en denkt. Jezelf de ruimte geven om dat te doen wat voor jou belangrijk is en dat begint met het herkennen en erkennen van je eigen rouwproces:

  • In wat je doet,
  • In wat je voelt,
  • En hoe je denkt.

Hulp vragen

Hulp vragen is moeilijk, veelal moet er schaamte overwonnen worden: er woorden aan geven, het is eigenlijk niet in woorden uit te drukken, het gevoel hebben maar half te leven, uberhaupt durven voelen, daar blijven we het liefst zo ver mogelijk bij vandaan, want pijn voelen is wel het laatste wat we willen. 

Bij rouwbegeleiding nemen we je lichaam als uitgangspunt. Je lichaam is zo wijs, slaat alles op, dat is de ingang om weer tot voelen te komen in het hier en nu. Praten is vaak overbodig, adem geven, vertragen, aandacht, alles mag er zijn vanuit een veilige setting. Je hoeft het niet alleen te doen.

Betrek je kind -hoe jong ook- bij de dood

Een fimpje om samen met je kind te bekijken over het verlies van oma, kan je hier bekijken.

Hoe vertel je jouw kind over het eerder overleden zusje, een indrukwekkend verhaal van een vader bekijk je hier.